50 lat Polskiego Fiata 125p, zapraszamy na wystawy

Dokładnie 5 dekad temu z żerańskiej FSO wyjechał pierwszy Polski Fiat 125p. Z okazji tej rocznicy, zorganizowano dwie wystawy w Warszawie i Krakowie.

 

28 listopada 1967 roku był ważnym wydarzeniem dla polskiej motoryzacji. W Fabryce Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu został zbudowany pierwszy Polski Fiat 125p na włoskiej licencji. Historia współpracy Polaków z turyńską wytwórnią sięga jeszcze czasów przedwojennych, gdy rodzime wersje Fiatów były produkowane przez Państwowe Zakłady Inżynierii. Po wojnie również podpisano umowę z Włochami na mocy której rozpoczęto budowę żerańskiej fabryki gdzie miały być produkowane Fiaty 1400. Jednak zimna wojna i napięcie stosunków na linii wschód zachód spowodowały zerwanie porozumienia i zastąpienie włoskich aut radziecką licencją GAZ M20 Pobiedy znanej u nas jako Warszawa. Gdy zimna wojna nieco zelżała, polskie władze wznowiły rozmowy z Fiatem na temat zakupu licencji auta, które miało zastąpić przestarzałą „Warszawiankę”. Zdecydowano że w Polsce będzie produkowany Polskie Fiat 125p licencyjna odmiana włoskiego 125 który zadebiutował również w 1967 roku. Z różnych względów do Polski trafiła odmiana zubożona, różniąca się nieco wyglądem, a co najważniejsze posiadająca podwozie i silniki od starszego modelu 1300/1500.

Rozpoczęcie produkcji oznaczało nową jakość w polskim przemyśle. Nawet biorąc przestarzałe silniki i archaiczne zawieszenie na tle Warszawy i Syreny Polskie Fiat 125p był z innego świata. Oprócz nowoczesnego jak na polskie realia wozu Polska otrzymała również nowe technologie wytwarzania. Zmodernizowano Żerańską FSO, ale również dziesiątki, jak nie setki zakładów rozrzuconych po całym kraju, które wykonywały podzespoły do nowego samochodu. Polski Fiat, na początku modernizowany z pomocą Włochów, potem własnym sumptem już jako FSO 125p, pozostawał w produkcji przez 24 lata. Ostanie auta wyjechały z FSO w 1991 roku, gdy już nikt praktycznie chciał ich kupować. Na żeraniu jeszcze przez lata budowano następce 125p czyli Poloneza, który główne podzespoły dzielił z „Dużym Fiatem”. Ogółem z bram żerańskiej fabryki wyjechało niemal 1,5 miliona Fiatów 125p, z czego ponad połowa trafiła na eksport.

W rocznicę rozpoczęcia produkcji 125p zorganizowano dwie ciekawe wystawy. Warszawiacy mają okazję obejrzeć jedną z nich przy wejściu do Pałacu Kultury i Nauki. Ponieważ Muzeum Techniki i Przemysłu znajdujące się w Pałacu jest w trakcie reorganizacji, wystawę zorganizowano w namiocie na parkingu. Druga z nich, pod nazwą „P jak Paradoks, opowieść o Fiacie 125p” odbywa się w krakowskim Muzeum Inżynierii Miejskiej. W Warszawie auta można oglądać do 4 grudnia, krakowska ekspozycja czynna jest do końca roku.

Autor artykułu
More from Piotr Skowron

150 milionów dolarów dla Daniela Craiga?

Ostatni odtwórca roli Jamesa bonda miał serdecznie dość po ostatniej części czyli...
Czytaj wiecej