Barolo – Duma Piemontu… Cześć I

Foto: Olaf Kuziemka
Foto: Olaf Kuziemka
Barolo dla każdego miłośnika win, kojarzy się częściej z winem niż miasteczkiem, z którego się ono wywodzi. Niektórzy na słowo „Barolo” zamierają w bezruchu, ich źrenice powiększają się, a pozostałe zmysły powracają pamięcią do ostatniego degustowanego kieliszka. Wino to, choć przez niektórych nazywane: „wino królów i król win”, tak naprawdę ma niespełna tylko dwieście lat, a historia jego rozpoczyna się prawie równolegle ze zjednoczeniem Włoch.

Barolo dla każdego miłośnika win, kojarzy się częściej z winem niż miasteczkiem, z którego się ono wywodzi. Niektórzy na słowo „Barolo” zamierają w bezruchu, ich źrenice powiększają się, a pozostałe zmysły powracają pamięcią do ostatniego degustowanego kieliszka. Wino to, choć przez niektórych nazywane: „wino królów i król win”, tak naprawdę ma niespełna dwieście lat, a historia jego rozpoczyna się prawie równolegle ze zjednoczeniem Włoch. Oto barolo – duma piemontu.

Trochę historii

Choć nie jest do końca pewne, który z ludów zapoczątkował uprawę winorośli pod zachodnim pasmem Alp, to pewne źródła wskazują, iż mogli to być Grecy lub Etruskowie. Skądinąd bardziej chyba można ukierunkować się w stronę starej tradycji uprawy winorośli, której zadaniem było pięcie się po drzewach lub wysokich słupach (zwanej etrusco). Pierwsze wzmianki o szczepie nibiol, nubiola, nebiolo pochodzą z połowy XIII w, wspomniano o nim również w Statucie La Morry w 1431r, ale tak naprawdę do 1850 r., wytwarzano z Nebbiolo (pochodzenie od słowa Nebbia – mgła), tylko i wyłącznie wina słodkie.

Foto: Olaf Kuziemka
Foto: Olaf Kuziemka

Jak Barolo stało się Barolo

W historii tej należy cofnąć się do 1806 r., kiedy to Giulietta Vitturnia Colbert di Maulevrier, poślubiła Markiza Carlo Tancredi Falletti di Barolo i przeniosła się z Francji do Turynu. Ich potężne włości obejmowały tereny Serralungi, Castiglione Falletto oraz tereny od Barolo, aż po granice Alby. Wina z ich winnic szybko stały się znane, jako słodkie „wina z Barolo”, które serwowane były podczas ważnych uroczystości państwowych, jak również na dworach królewskich. Ważną rolę w powstaniu Barolo odegrał, Hrabia Camillo Benso di Cavour (późniejszy premier Zjednoczonych Włoch), który do swojej winnicy (Tenuta Grinzane), sprowadził francuskiego enologa Louisa Oudarta. Camilio nie był miłośnikiem słodkich win, więc sprowadzenie enologa wraz z sadzonkami pinot noir miało zapoczątkować produkcję win w typowym, francuskim stylu. Markiza Giuleitta z Barolo zasięgnęła rad u Louisa Oudarta (który jako pierwszy przeprowadził systematyczną fermentację Nebbiolo),  i  po jego wskazówkach zmieniła metody produkcji win ze szczepu Nebbiolo, które na zawsze zapomniało o swojej słodkości.

Nowe „wino z Barolo”, bardzo szybko zyskało na popularności, wieść o nim rozchodziła się po dworach królewskich. Sam Carlo Alberto Amadeo di Savoia (Król Albert Sabaudzki), docenił nowe wino Markizy i nakazał zakup posiadłości Pollenzo, Santa Vittoria d’Alba oraz Verduno w celu rozpoczęcia produkcji wytrawnego Barolo.

Koniec ery Falletti

Markiza Giulietta oprócz stworzenia nowego wina, zasłynęła również jako filantropka. Angażowała się w budowy szkół, założyła schronisko dla samotnych matek, wybudowała kościół Santa Giulia oraz pierwsze przedszkole dla dzieci pracowników. Jak wspominają niektóre źródła, na cele charytatywne przeznaczyła ponoć 12 mln funtów, co było równowartością rocznego budżetu państwa.
Ostatnia władczyni Barolo zmarła w 1864 r. W testamencie zapisała cały swój majątek na rzecz organizacji Opera Pia Barolo, która miała za zdanie kontynuować jej działalność dobroczynną. Po jej śmierci została utworzona szkoła, która kształciła niezamożnych młodych ludzi z okolic – w 1875 r. w murach zamku Falletti.

Rodzina Abbona – 120 lat tradycji

Ten rozdział sięga 1877 r., kiedy to urodził się Pietro Emilio Abbona, który w wieku osiemnastu lat rozpoczął pracę w rodzinnej winnicy Cavalier Felice Abbona & Sons. Dzięki ciężkiej pracy oraz wytrwałości wraz z bratem Ernestem oraz siostrami Marniną i Celestyną, udało im się odkupić w 1929 r., od Tentua Pia Opera Barolo winnicę Marchesi di Barolo wraz z parcelami należącymi do Castello Della Volta. Nabył również prawa do sygnowania na swoich etykietach nazwy organizacji od której nabył winnice.

Foto: Olaf Kuziemka
Foto: Olaf Kuziemka

Wina „Komandora” Pietro Abbona już od początku XX wieku, zdobywały uznanie na międzynarodowych targach oraz wystawach. To motywowało go do tworzenia win, które będą z każdym rokiem lepsze i bardziej rozpoznawalne na świecie. Do produkcji swojego Barolo wykorzystywał również olbrzymie (pozostała część spuścizny po Markizie) drewniane beczki, w których powstawało pierwsze na świecie Barolo. Według niektórych Pierto Emilio Abbona był niekwestionowanym prekursorem Barolo.

Jakim winem jest Barolo?

Choć tradycja wytwarzania „wina królów i króla win” sięga połowy XIX wieku, to dopiero przełom XX i XXI wieku, przyniósł Barolo światową sławę. Do lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku wino to było dość mało znane na świecie, a większość produkcji rozprowadzana była na terenie Włoch. Produkowane ze szczepu Nebbiolo, wino Barolo, pochodzi z zaledwie 2000 hektarów winnic zlokalizowanych w okolicy miejscowości Alba, sięgając w kierunku południowym. Jednakże najbardziej prestiżowe parcele zlokalizowane są w okolicach miejscowości Barolo, La Morra, Seralunga d’Alba oraz Monforte d’Alba.

Autor artykułu
More from Olaf Kuziemka

KALIFORNIA – serce nowego świata – cz. II

Kalifornia leży na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych i jest największym obszarem produkcji...
Czytaj wiecej