Jubileusz Czterech Pancernych. I psa.

Czterech Pancernych i Pies, Foto: filmpolski.pl
Czterech Pancernych i Pies, Foto: filmpolski.pl
Aż nie chce się wierzyć, ale 9 maja minęło równo 50 lat od premiery tego kultowego serialu. To jedna z najbardziej znanych na świecie polskich produkcji tego typu. Serial wzbudzał dużo kontrowersji, jednak nadal jest lubiany przez widzów kilku pokoleń.

Aż nie chce się wierzyć, ale 9 maja minęło równo 50 lat od premiery tego kultowego serialu. To jedna z najbardziej znanych na świecie polskich produkcji tego typu. Serial wzbudzał dużo kontrowersji, jednak nadal jest lubiany przez widzów kilku pokoleń.

Opowieść o załodze czołgu Ludowego Wojska Polskiego T-34 nakręcono na podstawie powieści o tym samym tytule napisanej przez Janusza Przymanowskiego. Pisarz, (kończąc służbę w LWP w stopiu Pułkownika) przeszedł pod koniec durigej wojny szlak bojowy z Sielc nad Oką do Warszawy. Na podstawie swych wspomnień i opowieści żołnierzy napisał powieść, która była mało znana, aż ktoś nie wpadł na pomysł aby nakręcić na jej kanwie serial. Pierwszy sezon nakręconej ze sporym rozmachem serii miał debiut 9 maja 1966 roku – w Dzień Zwycięstwa. Dziewiąty dzień maja w PRL był świętem państwowym jako rocznica zakończenia Drugiej Wojny Światowej.

Czterech Pancernych i Pies, Foto: filmpolski.pl
Czterech Pancernych i Pies, Foto: filmpolski.pl

Obraz odniósł olbrzymi sukces, po raz pierwszy najstraszniejszą z wojen potraktowano w Polsce z tak dużą rezerwą. Mniej było martyrologii i pompatycznych scen, a więcej zabawnych scen, wesołych dialogów i charyzmatycznych bohaterów. Duże zasługi w takim odbiorze Czterech Pancernych miała doskonała obsada aktorska. I nie mówię tu tylko o głównych bohaterach – załodze „Rudego” (Roman Wilhelmi jako Olgierd, Janusz Gajos jako Jan Kos, Franciszek Pieczka jako Gustlik, Włodzimierz Press jako Grigorij Saakaszwili, a poźniej Wiesław Gołas jako Tomek i Witold Pyrkosz jak Wichura) ale również o świetnych aktorach drugoplanowych. Wystarczy przyomnieć tutaj Józefa Nalberczaka jako radzieckiego Żołnierza Fiedię, Sierżanta Czernosuowa – Janusz Kłosiński, czy Mieczysław Czechowicz – sierżant Szawełło. To tylko nieznaczna część z bardzo długiej listy sław wystepujących w serialu.

Czterech Pancernych i Pies, Foto: filmpolski.pl
Czterech Pancernych i Pies, Foto: filmpolski.pl

Mówiąc o „Pancernych” nie sposób wspomnieć o piękniejszej części wojska. W filmie pojawiły się trzy bardzo ważne dla scenariusza bohaterki. Zjawiskowa Pola Raksa jako Marusia, nie mniej piękna Małgorzata Niemirska jako Lidka i zachwycająca w swej roli Barbara Krafftówna jak Honorata – służąca oficera Wehrmachtu, a potem miłość Gustlika. Setki tysiące mężczyzn i chłopców wzdychało do wszytskich trzech, co nierzadko stawało się przedmiotem sporów i bójek. Serial okazał się niebywałym sukcesem, w czasie jego emisji wyludniały się ulice, powstawały „Kluby Pancernych”. Janusz Przymanowski został poproszony o napisanie dalszej części przygód. Powstały kolejne dwa sezony (premiera odpowiednio w 1969 i 70), które przyjęto równie entuzjastycznie. Równeż poza granicami kraju, obok „Stawki większej niż życie”, „Pancerni” byli najchętniej kupowanym polskim serialem przez stacje zagraniczne.

Po upadku PRL, sporo środowisk zaczęło zwracać uwagę na propagandowy charakter serialu, nieco zafałszowaną historię i pokazywanie bratniego „ZSRS” w bardzo dobrym świetle. Oczywiści trudno tego nie zauważyć, ale trzeba też obiektywnie przyznać, że „Pancerni” są doskonałym serialem przygodowym, lekkim i wesołym, choć miejscami nieco patetycznym. Przyrównuje się ich do znakomitego kina przygodowego pokroju „Złota dla Zuchwałych” czy „Parszywej dwunastki” Siłą tej serii jest to, że nadal po pół wieku jest chętnie oglądanym przez młodzież, o co w telewizji niełatwo, niezależnie od tego po której stronie żelaznej kurtyny został nakręcony. Co więc z nim teraz zrobić? Emitowac i powtarzać dalej – bo pomijają kwestie historii i porpagandy to doskonała rozrywka oraz najwięksi polscy aktorzy obsadzani w każdej, nawet najmniejszej roli. Jednocześnie trzeba pamiętać, aby młodym ludziom naświetlić realia w jakich serial powstawał i dlaczego niektóre rzeczy nie bardzo zgadzają się z tym co można znaleźć w szkolnych podręcznikach historii.

Autor artykułu
More from Piotr Skowron

Słynny Polaroid w polskich rękach

Czy słynna firma ma szanse na powrót do życia? Czy Polaroid pod...
Czytaj wiecej