Norman Foster odmieni zapomniany Ellinikon

Ellinikon, Lamda Development
Fot. Lamda Development
Olbrzymi rozmach, gigantyczna kwota inwestycji i ambitne plany sprawiają, że nawet jeśli jeszcze nie teraz, to prędzej czy później o Ellinikonie zrobi się głośno – w projekt stworzenia modelowego miasteczka na przedmieściach Aten zaangażował się między innymi Norman Foster.

Zaryzykuję stwierdzenie, że ten nadmorski klin wbijający się między modną wśród turystów Glifadę a położone na północ od niej przedmieścia Aten swój blask zatracił niemal sto lat temu. Gwoli ścisłości sama nazwa Ellinikon dotyczyła lotniska, które powstało nieopodal wioski Elliniko i to od niej zapożyczyło miano. Już wówczas nie obyło się jednak bez kontrowersji – by zbudować międzynarodowy port lotniczy, wyburzono wiele budynków. Część z nich miała olbrzymią wartość historyczną. Czasu już nie cofniemy, ale Norman Foster wierzy, że to miejsce może być światkiem zupełnie nowej historii.

Lotnisko widmo na nowo ożyje

Grecja, Ateny, Ellinikon, Lamda Development
Plan zagospodarowania terenów dawnego lotniska, fot. Lamda Development

Port lotniczy, którego stworzenie było tak kosztowne, działał przez sześćdziesiąt trzy lata, lecz z czasem jego położenie zaczęło przysparzać problemy. Tak ulokowany Ellinikon przede wszystkim nie mógł zwiększyć przepustowości, podczas gdy liczba potencjalnych pasażerów stale rosła. Jeszcze w latach 90. postanowiono więc wybudować w Atenach nowe lotnisko – stare ostatecznie zamknięto w 2001 roku. Pozostałe po lotnisku tereny wykorzystano jeszcze podczas Igrzysk Olimpijskich w 2004 roku, ale był to ostatni akt w historii tego miejsca. Ellinikon nie przepadł jednak zupełnie.

Już kilka lat po zamknięciu lotniska pojawiły się plany, by na nowo zagospodarować ten teren. Pierwsze próby spełzły jednak na niczym. Dopiero w 2013 roku ruszył proces projektowania i ponownie wzbudzał spore poruszenie. Tym razem – na szczęście – nie było ono związane z potencjalnymi stratami greckiej kultury, lecz ogromem planowanej inwestycji. Ostatecznie potrzeba było niemal dwóch dekad, by Ellinikon znów ożył. Przygotowania do budowy ruszyły w 2020 roku.

Ellinikon, Zatoka Sarońska, Lamda Development
Widok w kierunku Zatoki Sarońskiej, fot. Lamda Development

Praca wre, ale opinia publiczna domaga się wieści z placu budowy. Nic więc dziwnego, że Lamda Development postanowiło podzielić się planami zagospodarowania terenu o powierzchni przeszło czterystu hektarów. Zgodnie z obecnymi trendami Ellinikon ma realizować założenia zielonej architektury. Na terenie inwestycji znajdziemy kilka stref, ale w każdej z nich ekologiczne pomysły mają ułatwiać przyszłym użytkownikom życie.

Ellinikon zyska nowy blask

Lamda Development
Nowoczesna zabudowa miejska, fot. Lamda Development

W proces projektowania tak olbrzymiej przestrzeni zaangażowano oczywiście ogromną rzeszę specjalistów. Za architekturę krajobrazu odpowiada amerykańska spółka Charles Anderson Landscape Architecture, podczas gdy poszczególne budynki powstały w pracowni Foster+Partners. Nad technicznym zapleczem inwestycji czuwają natomiast inżynierowie z ARUP Engineers.

W Ellinikonie zobaczymy zarówno domki jednorodzinne, jak i budynki charakterystyczne dla miast. Rodzaj zabudowy będzie wynikać z funkcji poszczególnych części miasta. Nie zabraknie przy tym pawilonów i nowoczesnych brył, a nad wszystkim górować będzie dwustumetrowy wieżowiec Inspire Athens. Nie będzie on jedyną dominantą wysokościową – na terenie miasteczka pojawi się także kilka innych wysokich budynków. Jeden z nich zlokalizowany zostanie w marinie, oferując zjawiskowy widok na Zatokę Sarońską. Linia brzegowa zyska poza mariną także bulwary i plaże.

Marina, Lamda Development
Tętniąca życiem marina, fot. Lamda Development

Architektoniczne popisy Normana Fostera nie są jednak największą z atrakcji tego miejsca. Ellinikon to przede wszystkim modelowe miasto przyszłości, a przynajmniej tak próbują przedstawiać je twórcy. Poza zjawiskową mariną i terenami mieszkalnymi głównym punktem ma tu być park metropolitalny… A właściwie całe miasto ma być tym parkiem. Drzewa będą dosłownie wszędzie. Zielone założenia tego projektu najlepiej oddaje natomiast nacisk na gospodarowanie zasobami. Ponad 80% wody w Ellinikonie ma być odzyskiwane z natury.

Choć teren powstającego właśnie miasteczka jest niemały, nie uświadczymy też szczególnie dużego ruchu na ulicach. Pomysłodawcy chcą, by po Ellinikonie przemieszczać się komunikacją miejską, pieszo lub rowerem (w planach jest pięćdziesiąt kilometrów dróg pieszo-rowerowych). Prace mają zostać ukończone w ciągu najbliższych czterech lat. Inwestycja w greckie miasto przyszłości pochłonie osiem miliardów euro, dając zatrudnienie siedemdziesięciu pięciu tysiącom osób.

Ellinikon, Lamda Development
Zróżnicowanie zabudowy Ellinikonu, fot. Lamda Development
Autor artykułu
More from Damian Halik

Czy Malkovich jako “Nowy papież” dorówna Lawowi?

Paolo Sorrentino wraz z odtwórcami głównych ról w jego serialu realizowanym dla...
Czytaj wiecej