Nová Tepn – “polska dzielnica” w czeskim Náchodzie

Náchod, Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka, CCEA MOBA
Nová Tepn (Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka), fot. CCEA MOBA
Czesi nawet mimo obecnej sytuacji prężnie działają na polu przekształcania poprzemysłowych terenów na nowe, tętniące życiem i otwarte na mieszkańców przestrzenie – Nová Tepn to kolejne tego typu przedsięwzięcie, a konkurs na jej zagospodarowanie wygrał zespół polskich architektów.

Náchod mogą kojarzyć przede wszystkim osoby z Dolnego Śląska – to niewielkie, przygraniczne miasto leży zaledwie siedem kilometrów od Kudowy-Zdroju. Nieco ponad 20 000 jego mieszkańców niebawem może się cieszyć zupełnie nową dzielnicą. Nová Tepn powstanie na terenie dawnej Tepnej – słynnej niegdyś fabryki tekstyliów. Działające od XIX wieku przedsiębiorstwo rozkwitało stopniowo, jednak po zmianie ustroju – mimo usilnych prób – nie utrzymało się na wolnym rynku. Ostatecznie w 2006 Tepna upadła, a jej tereny długo były tematem dyskusji o zagospodarowaniu przestrzennym Náchodu.

Początkowo planowano, by na działce o powierzchni ponad 25 000 m2 wybudować wielkie centrum handlowe. Pofabryczne budynki rozebrano, jednak plany nie wypaliły. Warto zresztą wspomnieć, że teren, na którym powstanie Nová Tepn, to nie tylko spory kawałek ziemi. Przede wszystkim jest on świetnie zlokalizowany – bardzo blisko centrum miasta. W 2018 roku ostatecznie postanowiono więc, że powstanie tam nowy obszar mieszkalny. Miasto odkupiło teren dawnej Tepnej, a po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego ogłoszono konkurs, który rozstrzygnięto niedawno.

Nová Tepn nie będzie pełnoprawną dzielnicą, ale wyraźnie odznaczającym się obszarem

Nová Tepn, Náchod, Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka, CCEA MOBA
Nová Tepn (koncepcja urbanistyczna; proj. Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka), fot. CCEA MOBA

Radzenie sobie z historią, ale też nietrzymanie się jej kurczowo w imię lepszego jutra, to dla Czechów jeden z priorytetów urbanistycznych. Sporo podobnych przedsięwzięć od lat realizowanych jest w Pradze, gdzie naraz wyrastają całe dzielnice, zupełnie odmieniające oblicza poszczególnych części miasta. Náchod dowodzi natomiast, że z podobnym myśleniem można się też spotkać w mniejszych miejscowościach.

Náchod, Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka, CCEA MOBA
Nová Tepn (plan zagospodarowania; proj. Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka), fot. CCEA MOBA

Co istotne, konkurs dotyczył bowiem nie tyle projektu budynków, ile ogólnej koncepcji urbanistycznej. Ta ma natomiast stanowić pewien wzór dla dalszych przemian w mieście. Nová Tepn powstanie w sąsiedztwie centrum miasta, ale też zabytkowego zamku. Architekci stanęli więc przed ogromnym wyzwaniem, by z jednej strony przygotować projekt na miarę XXI wieku, a z drugiej – dopasować go do obecnej zabudowy. Ośmioosobowe jury pod przewodnictwem Jaroslava Wertiga (A69 architekti) nie miało jednak wątpliwości, który z projektów jest najlepszy.

Projekt zasługuje na pierwsze miejsce pod każdym względem, ponieważ jego autorzy najlepiej zrozumieli relacje z otoczeniem i wprowadzili je do zaproponowanych rozwiązań. Założenie dwóch osi, które rozpoczynają się od projektowanego placu w pobliżu Tepnej, logicznie i wyraźnie dzielą teren na miejskie kwartały. Plan jest prosty i przejrzysty, w dużej mierze uwzględnia istniejącą zabudowę i stan nieruchomości w miejscu. Poszczególne elementy założenia można stopniowo uzupełniać w czasie, nie jest konieczne budowanie ich od razu jako całości.

– uzasadnienie jury (tłumaczenie za Wydziałem Architektury PW)

O sukcesie Piotra Persona, Olgi Czeranowskiej-Panufnik, Władysławy Kijewskiej i Aleksandra Sojki poinformowała Politechnika Warszawska. Czteroosobowy zespół to doktoranci na Wydziale architektury tej uczelni. Polski projekt okazał się lepszy od dwudziestu sześciu innych propozycji. Jak wyliczają organizatorzy: w konkursie udział wzięło około stu sześćdziesięciu architektów, urbanistów i grafików, którzy łącznie przeznaczyli na projekt około 75 000 roboczogodzin.

Nová Tepn, Náchod, Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka, CCEA MOBA
Nová Tepn (wizualizacja przestrzeni rekreacyjnej; proj. Piotr Person, Olga Czeranowska-Panufnik, Władysława Kijewska, Aleksander Sojka), fot. CCEA MOBA
Autor artykułu
More from Damian Halik

Deeptime – czeskie organiczne głośniki z drukarki 3D

Druk 3D jest coraz powszechniejszy i kto wie – możliwe, że właśnie...
Czytaj wiecej