Słynny neon “traktory” wrócił do Ursusa

Na dach biurowca urzędu Dzielnicy Warszawa Ursus powróciły neony z trzema traktorami. Zostały zamontowane dzieki projektowi z urzędu obywatelskiego.

Na dach biurowca urzędu DzielnicyWarszawa Ursus powróciły neony z trzema traktorami. Zostały zamontowane dzieki projektowi z urzędu obywatelskiego.

Warszawski Ursus to dzielnica, która wzięła swoją nazwę od fabryki ciągników rolniczych. Pierwsze budynki fabryki wybudowano na gruntach odkupionych od rodziny Skrzeszewskich w 1923 roku, wtedy jeszcze podwarszawskiej wsi Czechowice. Tam też przeniesiono siedzibę Zakładów Mechanicznych „Ursus” nazwanych tak na cześć jednego z bohaterów powieści „Quo Vadis” Henryka Sienkiewicza. Łacińskie słowo „ursus” oznacza niedźwiedzia i jest synionimem siły, co w przypadku planowanej produckji ciągników miało swoje uzasadnienie. Po otwarciu wytwórni firma zajęła się produkcją tzw. ciągówek ale dość szybko rozszerzyła swą działalność na ciężarówki i autobusy wytwarzane na zagranicznych licencjach. W wyniku złego zarządzania spółka upadła w 1930 roku, zakłady upaństwowiono i włączono do Polskich Zakładów Inżynierii. Kontynuowano dotychczasową produkcję poszerzając ją o czołgi i tankietki czykultowe już motocykle Sokół.

Po wojnie dość szybko na szczęscie niezbyt zniszczoną fabrykę doprowadzono do ładu, a na Dolnym Śląsku odzyskano znaczną część zrabowanego wyposażenia. Już w 1947 roku z wytwórni wyjechał pierwszy polski traktor marki „Ursus”zbudowany na bazie niemieckiego ciągnika Lanz-Bulldog. Od tamtej pory fabrykę sukcesywnie rozbudowywano, powstało biuro konstrukcyjne, a firma stała się jednym z największych producentów maszyn rolniczych w naszej części Europy. Niestety olbrzymi zakład nie przetrwał transformacji ustrojowej i dość długo broniąc się przed bankructwem upadł w 2001 roku. Po kilku latach prawa do markii logo przejeła firma Pol-Mot i wyprowadziła produkcję do Lublina.

Obraz może zawierać: niebo i na zewnątrz
Tak wyglądał oryginalny neon. Zdj. via fb – Ruchomy neon w kształcie traktora na dachu Urzędu Dzielnicy Ursus

Po czasach świetności zakładów zostało kilka przedwojennych budynków, niestety uparcie niszczonych, nazwy ulic oraz… nazwa dzielnicy. Już w 1952 roku Czechowice i kilka okolicznych wsi połączono w jedno miasto, jednak aby uniknąć pomyłek z śląskimi Czechowicami, nazwę zmieniono na Ursus. W 1977 miasto włączono do Warszawy, stało się częścią Ochoty, aby po 16 latach stać się kolejną, niezależną, óśmą dzielicą stolicy. Po zakładach pozostał również dawny biurowiec zakładów, w którym obecnie mieści się Urząd Dzielnicy. Stoi on przy pl. Czerwca 1976, nazwanego na cześć strajków czerwcowych ,które miały miejsce w Ursusie w 1976 roku. Przez lata ten biurowiec zdobił stylizowany napis -U-R-S-U-S- oraz trzy ciągniki z neonu stojące na krawędzi dachu. Były one animowane tak, że sprawiały wrażenie poruszania się po jego krawędzi. Podczas któregoś z kolei remontów budynku neony zniknęły. Teraz dzięki budżetowi patrycypacyjnemu porwóciły na swoje miejsce odtworzone na podstawie archiwalnych zdjęć. Przypominają one o dziedzictwie dzielnicy i jej tradycjach – obecnie ostatnie hale fabryczne ustępują kolejnym osiedlom mieszkaniowym i taka pamiątka przypominająca o świetności Ursusa jest na wagę złota.

Autor artykułu
More from Piotr Skowron

Słynny Polaroid w polskich rękach

Czy słynna firma ma szanse na powrót do życia? Czy Polaroid pod...
Czytaj wiecej