Szlakiem niemieckich szczepów…

Szlakiem niemieckich szczepów.
Szlakiem niemieckich szczepów.
W Niemczech uprawia się około 140 odmian winorośli, ale jedynie około trzydziestu jest popularnych, gdzie w pierwszej kolejności należy wymienić takie odmiany, jak Riesling oraz Müller-Thurgau, a także Rivaner. Na nie przypada więcej niż jedna trzecia ze 102 tysięcy hektarów całkowitej powierzchni uprawnej winorośli. W przypadku odmian czerwonych największe znaczenie ma uprawa Spätburgundera i Dornfeldera.

Niemieckie obszary uprawy winorośli rozciągają się od Łaby, aż do Jeziora Bodeńskiego. Produkuje się na nich w 64 procentach wina białe, a w 36 procentach wina czerwone. Są regiony, takie jak obszar Mosel-Saar-Ruwer, gdzie uprawia się prawie wyłącznie winogrona białe. Położone na południu regiony, takie jak np. Wirtembergia czy Badenia, mogą pochwalić się znaczącą tradycją produkcji wina czerwonego, natomiast położony na północy region Ahr, w którym winiarze tradycyjnie zajmują się produkcją wina czerwonego, należy do wyjątków.

Nie można nie zauważyć, że w ostatnich latach we wszystkich regionach winiarskich narasta moda na produkcję win czerwonych, która osiągnęła już chyba swoje apogeum. Najwięcej wina czerwonego produkuje się obecnie w Hesji Nadreńskiej i w Palatynacie. Można także zaobserwować inny trend – coraz ważniejszą rolę odgrywają białe i czerwone odmiany burgundzkie. Odmiany klasyczne przeżywają zaś renesans.

Wina niemieckie – Riesling

Już sam aromat tego wina sprawia niekłamaną przyjemność. Wyczuwalne są w nim nuty jabłka, cytrusów, brzoskwini lub moreli.

Te klarowne, owocowe aromaty, w kombinacji z unikatową grą owocowej kwasowości czynią z Rieslinga jedną z najznakomitszych odmian winorośli tego świata. Od kilku lat przeżywa on swój prawdziwy renesans na skalę globalną.

Jeszcze na początku XIX wieku niemieckie rieslingi zaliczały się do najdroższych win na świecie! Bez wątpienia można mówić o Niemczech jako ojczyźnie Rieslinga. W niemieckich winnicach o powierzchni ponad 22 tys. hektarów wciąż jeszcze rodzi się niemal 60 procent wszystkich winogron tej odmiany na Ziemi. Palatynat i Mozela to dwa największe na świecie regiony produkcyjne rieslingów. Jak chyba u żadnej innej odmiany winorośli, charakter Rieslinga zależy w ogromnym stopniu od gleby, na której rośnie. Ciężkie gleby gliniaste akcentują aromaty cytrusów, kolorowy piaskowiec nadaje winom niuans moreli. Gleby łupkowe podkreślają natomiast nuty mineralne, niekiedy przywodzące na myśl krzemień.

Rieslingi świetnie znoszą starzenie. Dojrzałe rozwijają charakterystyczną, szlachetną nutę nafty, która sprawia największą rozkosz koneserom win. Tak znakomita winorośl jak wielki Riesling pokazuje swe mocne strony we wszystkich możliwych dyscyplinach: jako wino musujące typu winzersekt, jako lekki Kabinett, jako szlachetny wariant Spätlese, czy cenne wino lodowe – i to w każdym stylu: wytrawnym, półwytrawnym i słodkim. Riesling, jest w całej swej różnorodności wspaniale orzeźwiający. Świetnie nadaje się przez to na towarzysza wielu potraw. W szczególności doskonale komponuje się z daniami z ryb i drobiu, z jasnymi sosami lub jarzynowym ragout. W wariancie półwytrawnym idealnie pasuje do kuchni azjatyckiej.

Na deser słodkie skarby: Beerenauslese (zbiór pojedynczych winogron), Trockenbeerenauslese (zbiór wybranych suchych owoców). Niezrównane, niezwykle długotrwałe smakowe rozkosze, które łączy jedna wspólna cecha: szlachetna pleśń (Botrytis cinerea). Doskonali ona aromaty Rieslinga do perfekcji.

Riesling nadaje się szczególnie dobrze do produkcji tych soczystych wariacji, ponieważ dojrzewa powoli i szlachetna pleśń może starannie osadzić się na owocach. Jeśli jesienna aura jest sprzyjająca i nie jest ani za zimno, ani za sucho, nic więcej już nie stanie na drodze szlachetnie słodkiej przyjemności. Eliksir pozyskany z zebranych ręcznie, pojedynczych owoców dostarcza skoncentrowanych aromatów w połączeniu z promienną kwasowością Rieslinga.

Suszone owoce, miód, dojrzały ananas i złociste brzoskwinie – wszystkie te aromaty są wyczuwalne.

Wino może być cudownym aperitifem, wspaniałym kompanem owocowego deseru, bądź serów o intensywnym smaku. Najwyższych rozkoszy smakowych Riesling dostarczy także w postaci wina lodowego. Najprzedniejsze trunki odznaczają się wysokim stężeniem cukru i zachwycającą grą kwasowości. Dodatkowo emanują aromatami owocowymi i słodyczą winogron. Nic więc dziwnego, że lodowe rieslingi to prawdziwe precjoza wśród win.

Wina niemieckie – Spatburgunder (Pinot Noir)

Spätburgunder (Pinot Noir)

Spätburgunder jest niewątpliwie najlepszym wariantem wina czerwonego w Niemczech. Dobrze się czuje tylko w najlepszych z najlepszych lokalizacji. Tu rozwija charakterystyczną, złożoną, wiśniową owocowość. Delikatne nuty przypominające dym i migdały oraz niuanse owocowe, przywodzące na myśl czerwone jagody.

Ogólna powierzchnia uprawna Spätburgundera w Niemczech obejmuje nieco ponad 11 tys. hektarów. Tym samym Niemcy są trzecim pod względem wielkości producentem Spätburgunderów na świecie – za Francją i Stanami Zjednoczonymi. Podczas gdy najważniejsza niemiecka biała odmiana winorośli, Riesling, święci triumfy na całym globie, to czołowa odmiana czerwona, występująca również pod równoważnymi nazwami Pinot Noir i Pinot Nero, jest za granicą jeszcze raczej mało znana. Dzieje się tak dlatego, że popyt na niemieckie Spätburgundery w kraju jest nieprzerwanie wysoki. W rezultacie prawie się ich nie eksportuje. Dlatego nawet sami znawcy za granicą są zaskoczeni faktem, iż w Niemczech jest więcej Pinot Noir, niż na przykład w Australii, Nowej Zelandii i Austrii razem wziętych.

Spätburgunder należy do odmian winorośli uprawianych już od bardzo dawna. Jako odmiana „chłodnego klimatu” Spätburgunder – podobnie jak i Riesling – jest akurat właśnie predestynowany do uprawy w Niemczech.

Istnieją dwa warianty pełno cielistego, najczęściej wytrawnego, szlachetnego wina czerwonego. Pierwszy z nich to typ uzyskany z owoców całkowicie dojrzałych, miękki, o niskiej zawartości garbników, filigranowy i o barwie rubinowoczerwonej. Drugi typ jest nowoczesny – o wysokiej zawartości tanin, słabszej owocowej kwasowości i intensywniejszej barwie.

Wyważone leżakowanie w beczkach wypada doskonale w przypadku obu typów. Wino produkowane z samego soku bez udziału skórki owoców nosi nazwę blanc de noir. W zależności od rodzaju produkcji może mieć barwę od bladoróżowej do białej. Ze swoim bardzo pikantnym, ale mimo to lekkim stylem, świetnie komponuje się z wszelkiego rodzaju potrawami. Może także być doskonałym aperitifem. Z odmiany Spätburgunder można też produkować znakomite czerwone wina musujące i wina typu blanc de noir z bąbelkami. Niemiecki Spätburgunder jest uprawiany przede wszystkim w Badenii. Powierzchnia uprawna tej odmiany zajmuje tam około 5800 hektarów.

Wina niemieckie – Muller-Thurgau (Rivaner)

Müller-Thurgau (Rivaner)

Wyhodowany na początku XX wieku przez pochodzącego ze szwajcarskiej miejscowości Thurgau prof. Hermanna Müllera w Geisenheim, długo uchodził za krzyżówkę Rieslinga i Silvanera (stąd jego inna nazwa „Rivaner”). Jednakże jakiś czas temu przeprowadzono badania genetyczne, które zaprzeczyły temu domniemaniu: prawdziwymi „rodzicami” są odmiany Riesling i Madeleine Royale. Typ wina: nieskomplikowane, o łatwo wyczuwalnych aromatach, o łagodnej kwasowości, delikatnej owocowości z typową „nutą muszkatu”. W Niemczech druga najczęściej uprawiana odmiana wcześnie dojrzewająca, daje wina świeże, o letniej naturze, smakujące w każdych okolicznościach i zachwycające jako aromatyczne wina musujące.

Wina niemieckie – Dornfelder

Dornfelder

Z tej odmiany, uprawianej od lat pięćdziesiątych przez Augusta Herolda w Weinsberg są wytwarzane jedne z najpopularniejszych czerwonych win w Niemczech. Wina charakteryzują się łatwo wyczuwalnymi aromatami wiśni i porzeczki oraz ciepłem, soczystymi taninami i głęboką, ciemnoczerwoną barwą. Dornfelder jest także nieskomplikowany w uprawie, wino jest gotowe do picia już jako młode. Do mocnych stron odmiany Dornfelder należy też możliwość wykorzystania go jako jednego ze składników w produkcji cuvée oraz przydatność do winifikacji w beczkach typu barrique.

Wina niemieckie – Grauburgunder

Grauburgunder

Pochodzi od Spätburgundera. Wytwarzane z tej odmiany wino, w najsłodszym wariancie nosi nazwę Ruländer, ale obecnie najchętniej jest z niej produkowane wino wytrawne. Wyśmienite wino do potraw. Jego aromaty przypominają między innymi; gruszkę, migdały, orzechy i ananasa. Odmiana zadziwia wielością stylów: oprócz wytrawnego, rześkiego Grauburgundera, który jest doskonałym winem na taras lub na piknik i wspomnianego wcześniej Ruländera ma również swoich treściwych, winifikowanych w beczkach typu barrique i szlachetnie słodkich reprezentantów. Podobnie jak Weissburgunder świetnie nadaje się do produkcji wina musującego.

Wina niemieckie – Silvaner

Silvaner

Pochodzi z naturalnej krzyżówki pomiędzy szczepem Traminer i austriackim szczepem Österreichisch Weis. Pierwsza udokumentowana wzmianka o uprawie tego szczepu pochodzi z 1659 r., mianowicie z Castell (Frankonia). We Frankonii Silvaner jest dzisiaj najczęściej uprawianą odmianą, ale największą na świecie powierzchnię uprawną Silvanera znajdziemy w Hesji Nadreńskiej. Ta odmiana potrafi wyrazić swój terroir równie dobrze jak Riesling. Aromaty przywodzą często na myśl kwiaty i inne rośliny, ale też melona oraz mirabelkę i jabłko. Silvanera cechują delikatne, ziemiste i owocowe tony, lekka kwasowość. Te właściwości czynią z Silvanerów znakomite wina do potraw, w najbardziej klasycznej wersji –  do szparagów. Ale…spróbujcie Silvanera do dań z ryb.

Wina niemieckie – Weissburgundet

Weissburgunder

Pochodzi od Spätburgundera i doskonale udaje się wszędzie tam, gdzie jest za gorąco dla Rieslinga. Wdzięczny, świeży, o wykwintnej kwasowości, idealny towarzysz wielu potraw. Pachnie i smakuje cytrusami, gruszkami, melonem, zielonymi orzechami. Równie dobrze nadaje się do produkcji win musujących, jak i do winifikacji w beczkach typu barrique, a w najlepszych lokalizacjach uzyskuje imponującą jakość.

Portugieser

Nieskomplikowane, świeże wino, chętnie wytwarzane również jako wino różowe (typu weißherbst). Ta uboga w garbniki odmiana, zajmuje trzecie miejsce wśród najczęściej uprawianych odmian czerwonych w Niemczech. W Portugalii odmiana Portugieser jest za to kompletnie nieznana! Szczep pochodzi przypuszczalnie z Austrii lub Węgier. Typowe aromaty: czerwona porzeczka, malina, truskawka. Przy redukcji plonowania czerwone Portugiesery są zdumiewająco gęste i mogą być bez trudu winifikowane w beczkach typu barrique.

Kerner

Kwasowo świeża i owocowa jest biała krzyżówka Trollingera i Rieslinga, którą udało się wyhodować Augustowi Heroldowi w 1929 roku. Kerner, nazwany tak na część pochodzącego z miejscowości Weinsberg poety Justinusa Kernera, jest winem soczystym, treściwym, doskonale pasuje do wielu potraw. Jako słodkie wino typu spätlese jest znakomitym winem letnim na taras. Kerner nadaje się również idealnie na wino bazowe do produkcji sektów oraz jako składnik cuvée. Aromaty przypominają często zielone jabłka, gruszki i białe porzeczki.

Trollinger

Wino czerwone, „chleb powszedni” Wirtemberczyków, wyborne o jasnoczerwonej barwie, lekkie, owocowe. Miejsce, skąd wywodzi się ta odmiana, leży na południe od Alp i nazywa się Vernatsch. Do Niemiec winorośl ta dotarła prawdopodobnie wraz z  Rzymianami. Wonne aromaty przypominają kwiaty i kwaśne wiśnie. Pasuje do podwieczorku lub lunchu (solidnej przekąski między większymi posiłkami, najlepiej z wędlinami i serami), równie dobrze jak do typowych specjałów wirtemberskiej kuchni. Wino należy serwować lekko schłodzone.

Schwarzriesling (Müllerrebe)

Stara odmiana winorośli, która pomimo swej nazwy nie ma nic wspólnego z Rieslingiem, ale pochodzi z rodziny Burgundów. Nazwy Müllerrebe nie należy wiązać z nazwiskiem Müller, ale z mąką (niem. Müller oznacza młynarza), ponieważ jego liście są pokryte delikatnymi białymi włoskami wyglądającymi jak mączny nalot. Sprawi wiele radości jako owocowe wino stołowe, jest silnie zbudowane i przypomina aromatyką i złożonością spätburgundery. We Francji nazywa się Pinot meunier i jest tam używany również do produkcji szampanów. W Niemczech są to wina produkowane z jednej odmiany winogron, zwłaszcza w Wirtembergii, gdzie znajduje się największa powierzchnia uprawna tej odmiany.

Regent

Hodowla winorośli jest prowadzona w Niemczech już od bardzo dawna, z jednej strony ma na celu udoskonalenie istniejących lub stworzenie nowych odmian, z drugiej zaś ma służyć obniżeniu podatności na choroby. Naturalnie wytwarzane z winogron wina muszą także smakować! W przypadku Regenta, odmiany powstałej ze skrzyżowania (Silvanera x Müller-Thurgau) x Chambourcin, cel ten został osiągnięty w imponujący sposób. Ta odmiana, dopuszczona dopiero od 1996 r., daje ciemne, owocowe i jedwabiste wina czerwone o aromatach czarnej wiśni i porzeczki, z dobrze zarysowanymi taninami. Regent jest wysoce odporny na choroby grzybicze, stąd bardzo często znajdujemy go w uprawie ekologicznej. Powierzchnia uprawna tej odmiany w ciągu jednej tylko dekady zwiększyła się z 70 do 2000 hektarów.

Bacchus

Odmiana została wyhodowana w latach trzydziestych z odmian (Silvaner x Riesling) x Müller-Thurgau. W 2010 r. Bacchus zajmował blisko 2 tys. hektarów powierzchni uprawnej winorośli, głównie w Hesji Nadreńskiej i Frankonii. Wina produkowane z tej odmiany często można znaleźć wśród win z wyróżnikiem o odpowiedniej słodyczy resztkowej. Wina są bogate w ekstrakt, owocowe, o indywidualnym bukiecie przypominającym niekiedy odmianę Scheurebe. Mają bardzo wysoką wagę moszczu i dostateczną kwasowość, mogą przypominać rieslingi, wydzielają woń kwiatów z dyskretnym tonem muszkatu. Bacchus ze swym delikatnie korzennym aromatem świetnie komponuje się z potrawami kuchni azjatyckiej i owocowymi deserami, np. sałatką owocową.

Wina niemieckie – Chardonnay

Chardonnay

Chardonnay jest jednym z najbardziej popularnych szczepów na świecie. Również w Niemczech jego uprawy wciąż rosną. W procesie dojrzewania, w przypadku tego szczepu, oprócz kadzi ze stali szlachetnej, bardzo często stosuje się drewniane beczki. Aromat melonów, egzotycznych owoców, przejrzałego agrestu lub nie całkiem jeszcze dojrzałych jabłek jest typowy dla Chardonnay. Lekkie, młode wina nadają się do ryb i owoców morza, wina intensywne lub z wyczuwalną nutą drewna pasują do pieczeni, jak również do ostrych serów.

Wina niemieckie – Scheurebe

Scheurebe

Odmiana wyhodowana przez Georga Scheu w 1916 z krzyżówki Silvanera x Rieslinga w miejscowości Alzey w Hesji Nadreńskiej. Jedna z najpopularniejszych, o pełnym owocowym bukiecie. Ma charakterystyczny i intensywny zapach przywodzący na myśl czarną porzeczkę (Cassis), a także owoce egzotyczne. Często szlachetnie słodkie, ale coraz częściej produkuje się także wina wytrawne. Doskonale pasuje do dań azjatyckich i serów, a jako pobudzający, orzeźwiający aperitif i wino na taras jest niemal nie do pobicia.

Wina niemiecke – Traminer

Traminer

Wino o aromatycznym bukiecie i bogatych tradycjach, roztacza delikatny zapach przypominający kwitnące róże, w tle odnajdziemy także woń kwitnących akacji, gorzkiej pomarańczy, owoców egzotycznych i miodu. W gminie Rhodt położonej w Palatynacie, znajduje się winnica, w której od 400 lat uprawia się wyłącznie Gewürztraminera. W Niemczech znowu wzrasta znaczenie hodowli tej odmiany i produkcji win we wszystkich wariantach. Szczególnie cenione jest połączenie wariantów szlachetnie słodkich z aromatycznymi deserami i serami.

Wina niemieckie – Sauvignon Blanc

Sauvignon Blanc

Sauvignon Blanc przez ostatnie dziesięciolecia odnosi sukcesy na całym świecie, a w Niemczech jest dziś uprawiany na ponad 800 ha. Niemieckie wina Sauvignon Blanc zaskakiwały w ostatnich latach wysokimi ocenami podczas międzynarodowych degustacji. Niewątpliwym znakiem charakterystycznym tych win jest silny aromat traw, ziół, agrestu i zielonych owoców. Sauvignon Blanc świetnie nadaje się do potraw z ryb i owoców morza oraz do makaronów z sosami śmietanowymi.

Wina niemieckie za sprawą aromatów oraz smaków potrafią idealnie wkomponować się w kuchnię europejską, jak również światową. Ich różnorodność oraz stylistyka jest w stanie sprostać najróżniejszym potrawom, tym prostym, jak również tym, których wykwintność nadaje gwiazdki Michelin niejednym restauracjom. Są winami, które również wspaniale łączą się z potrawami w polskiej kuchni.

Źródło: Deutsches Weininstitut, Niemiecki Instytut Wina

Autor artykułu
More from Olaf Kuziemka

Moscato D’Asti – rześka i lekka propozycja na lato

Lato zbliża się wielkimi krokami, a co za tym idzie będzie to...
Czytaj wiecej