Miniaturowe dzieło Charlotte Brontë warte fortunę

"The Young Men's Magazine" autorstwa Charlotte Brontë, fot. Drouot Paris
"The Young Men's Magazine" autorstwa Charlotte Brontë, fot. Drouot Paris
Siostry Brontë to obok Jane Austen autorki powieści, które dziś stanowią klasykę literatury angielskiej. Najstarsza z nich – Charlotte – w historii zapisała się przede wszystkim za sprawą "Dziwnych losów Jane Eyre", ale w cenie jest także jej młodzieńca twórczość, o czym świadczy niedawna aukcja.

Dorastając w wiejskiej posiadłości nieopodal Leeds, Charlotte Brontë przesiąkała brytyjskością, jaką znamy z jej późniejszych dzieł. Córka pastora, której życie nie oszczędzało, już jako czternastolatka wykazywała twórcze ambicje, których efektem był “The Young Men’s Magazine”. I może w pełnych pasji książeczkach nie byłoby niczego nadzwyczajnego, gdyby nie dwa fakty. Po pierwsze, mówimy o miniaturach (dosłownie). Po drugiej, autorka napisanych niemal dwie dekady później “Dziwnych losów Jane Eyre” już w młodzieńczych szkicach zarysowała znane z kultowej powieści wątki.

Ostatni(?) tom “The Young Men’s Magazine” wraca do domu

Drugi numer "The Young Men's Magazine" datowany na wrzesień 1830 roku, fot. Drouot Paris
Drugi numer “The Young Men’s Magazine” datowany na wrzesień 1830 roku, fot. Drouot Paris

Już sam fakt, że w XIX wieku trzy siostry z powodzeniem realizowały się jako pisarki, dla wielu jest zaskakujący. Niektórzy badacze sugerują nawet, że Charlotte Brontë w rzeczywistości jest autorką wszystkich tych dzieł, a zrzeczenie się autorstwa na rzecz sióstr miało zabezpieczyć ich byt materialny w razie śmierci ojca. To jednak tło, które jedynie buduje mit rodu utalentowanych pisarek, tak skrzętnie pielęgnowany przez Brontë Parsonage Museum. Siedzibą organizacji jest dawna posiadłość rodziny w Haworth, a zbiory osobistych przedmiotów, listów i rękopisów stale są powiększane. I tak dochodzimy do niedawnej aukcji, która odbyła się w paryskim domu aukcyjnym Drouot. To właśnie tam pod młotek poszedł napisany przez Charlotte Brontë w 1830 roku tomik “The Young Men’s Magazine”.

Ciekawostką jest, że 14-letnia Charlotte nie tworzyła tych pisemek z myślą o przyszłej karierze, lecz jako rekwizyty do zabawy. Maleńkie książeczki o wymiarach 35×61 mm wypełnione były jednak prawdziwymi treściami. Cześć z napisanych na ich potrzeby nomen omen miniatur literacki można nawet uznać za zalążki wątków zawartych w stworzonych siedemnaście lat później “Dziwnych losach Jane Eyre”. Tym, co elektryzuje najbardziej, jest jednak cena, jaką zapłacono za własnoręcznie przygotowaną przez Charlotte Brontë książeczkę.

Miniatura Charlotte Brontë warta ponad 700 000 euro

Tak czyta się jedno z pierwszy dzieł Charlotte Brontë, fot. Drouot Paris
Tak czyta się jedno z pierwszy dzieł Charlotte Brontë, fot. Drouot Paris

Dlaczego ten konkretny tomik “The Young Men’s Magazine” kosztował aż tyle? Dotąd Brontë Parsonage Museum posiadało już cztery z sześciu stworzonych przez czternastoletnią Charlotte miniksiążeczek. Po jednej ślad zaginął już dawno, ta zlicytowana ostatnio była więc ostatnią znajdującą się w rękach prywatnych. Pikanterii całej sytuacji dodaje fakt, że muzeum już w roku 2011 było bliskie jego odzyskania. Wówczas zwycięską ofertę złożyła jednak inna instytucja. Teraz w odzyskaniu tomiku pomogła akcja crowdfundingowa, którą wsparła choćby Judi Dench.

Powrót tego wyjątkowego manuskryptu do Haworth jest absolutnym zwieńczeniem trzydziestu lat mojej pracy w muzeum. Charlotte napisała to maleńkie czasopismo dla lalek i żołnierzyków, którymi bawiła się z rodzeństwem. Codziennie przechadzamy się korytarzami, którymi oni się przemieszczali – wydaje mi się, że nie ma lepszego miejsca dla jej twórczości.

– Ann Dinsdale, kustosz Muzeum Brontë Parsonage

Nieosiągalne dotąd dzieło Charlotte Brontë już niebawem będzie można zobaczyć w poświęconym twórczości utalentowanych sióstr Brontë Parsonage Museum w miasteczku Haworth. Z kronikarskiego obowiązku wspomnę jeszcze tylko, że 705 000 € to koszt całkowity, w który wliczone zostały wszelkie opłaty. Oficjalnie aukcja “The Young Men’s Magazine” w Drouot zakończyła się ofertą opiewającą na 600 000 €.

Autor artykułu
More from Damian Halik

Boba Fett – uwielbienie wbrew logice

Jeden z najsłynniejszych łowców nagród gwiezdnowojennego świata to dziś ikona serii, choć...
Czytaj wiecej